วิธีปรับสภาพน้ำแบบหยดทีละหยด (Drip Acclimation) ก่อนปล่อยปลาและกุ้งลงตู้

บทนำ ปลาและกุ้งที่เพิ่งซื้อมาต้องผ่านการเดินทางในถุงน้ำที่ค่าน้ำต่างจากตู้ของเรา ทั้งอุณหภูมิ ค่า pH ความเค็ม และค่าความกระด้าง การเทลงตู้ทันทีทำให้สัตว์น้ำช็อกจากการเปลี่ยนแปลงกะทันหัน วิธีหยดทีละหยด (Drip Acclimation) คือการค่อย ๆ เติมน้ำตู้เข้าไปในภาชนะที่มีสัตว์น้ำอยู่อย่างช้า ๆ เพื่อให้ร่างกายปรับตัวได้ทัน เป็นวิธีที่นิยมทั้งในตู้น้ำจืด ตู้ไม้น้ำ และตู้ทะเล/ปะการัง หลักการ - ตัวการที่ทำให้สัตว์น้ำเครียดไม่ได้มีแค่อุณหภูมิ แต่รวมถึง pH ความเค็ม ความกระด้าง (GH/KH) และแร่ธาตุที่ละลายอยู่ (TDS) ยิ่งค่าน้ำต่างกันมาก ยิ่งต้องปรับช้า - นอกจากนี้ในถุงขนส่งของเสีย (แอมโมเนีย) จะสะสมและ pH มักต่ำลง เมื่อ pH ในถุงค่อย ๆ สูงขึ้น แอมโมเนียจะกลายเป็นพิษมากขึ้น จึงไม่ควรเปิดถุงทิ้งไว้นานเกินไปโดยไม่เริ่มหยดน้ำ ขั้นตอน - ปรับอุณหภูมิก่อน โดยลอยถุงที่ยังปิดไว้บนผิวน้ำตู้ประมาณ 15-20 นาที (ถ้าน้ำในถุงเย็นมากอาจนานกว่านั้น) - เทน้ำและสัตว์น้ำจากถุงลงในภาชนะสะอาด (ถัง/กะละมัง) วางให้ต่ำกว่าระดับตู้ - ใช้สายยางลม (airline) ทำกาลักน้ำดูดน้ำจากตู้ลงภาชนะ ผูกปมหรือหนีบสายเพื่อคุมให้ไหลแบบหยด - ปรับอัตราให้อยู่ราว 2-4 หยดต่อวินาที ถ้าสัตว์อ่อนไหวหรือเดินทางมานานให้ช้าลงเหลือ 1-2 หยดต่อวินาที - ปล่อยหยดจนน้ำในภาชนะเพิ่มเป็น 2-3 เท่าของปริมาณเดิม โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 2-3 ชั่วโมง ขึ้นกับความต่างของค่าน้ำ - เมื่อครบ ให้ใช้สวิงตักสัตว์น้ำลงตู้เท่านั้น อย่าเทน้ำในภาชนะลงตู้เด็ดขาด เพราะอาจนำเชื้อโรคและของเสียเข้าตู้ ค่าที่ควรรู้ตามชนิด - ปลาน้ำจืดทั่วไป: ปรับ 30 นาที ถึง 1 ชั่วโมงก็มักเพียงพอ - ปลาทะเลและปะการัง: ระบบพึ่งความเค็มคงที่มาก ควรใช้เวลานานขึ้น ราว 1-3 ชั่วโมง - กุ้งแคระ โดยเฉพาะสายพันธุ์ Caridina (เช่น Crystal Red, Taiwan Bee) อ่อนไหวต่อ TDS/GH/KH มาก ควรยืดเวลาเป็น 2.5-3 ชั่วโมง ข้อควรระวัง - ปิดไฟตู้และภาชนะให้อยู่ในที่เงียบ ลดความเครียดระหว่างปรับสภาพ - ระวังอุณหภูมิในภาชนะตกระหว่างหยดนาน ๆ อาจใช้ฮีตเตอร์ตัวเล็กหรือลอยภาชนะในตู้ช่วย - อย่าให้อาหารทันทีในวันแรก รอให้สัตว์ตั้งตัวก่อน - สัตว์น้ำที่ซื้อจากแหล่งใหม่ควรผ่านตู้กักโรค (quarantine) ก่อนลงตู้หลักเสมอ เพื่อลดความเสี่ยงโรคติดตู้ สรุป Drip Acclimation คือการลดช็อกด้วยการค่อย ๆ ผสมน้ำตู้เข้าหาสัตว์น้ำ หัวใจอยู่ที่ปรับช้า คุมอัตราหยด 2-4 หยดต่อวินาที รอจนปริมาณน้ำเพิ่ม 2-3 เท่า แล้วตักลงตู้โดยไม่เทน้ำถุงตาม ยิ่งค่าน้ำต่างมากหรือสัตว์อ่อนไหว ยิ่งต้องใจเย็น เพื่อให้ปลาและกุ้งเริ่มต้นชีวิตในตู้ใหม่อย่างแข็งแรง ที่มาภาพ: ภาพปลาทองในถุงขนส่ง (ใช้ประกอบขั้นตอนปรับสภาพน้ำ) โดย Sanakerdarshad / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0) อ้างอิง: https://www.bulkreefsupply.com/content/post/9-easy-steps-to-drip-acclimating-new-saltwater-fish-beginners-guide-ep-34 · https://www.reef2reef.com/threads/how-long-to-drip-float-acclimate-your-fish.271347/ · ·