วิธีปรับสภาพปลาใหม่ก่อนปล่อยลงตู้ด้วยการหยดน้ำ (Drip Acclimation)

บทนำ ปลาหรือสัตว์น้ำที่เพิ่งซื้อมามักอยู่ในถุงที่มีอุณหภูมิ ค่า pH และความเค็มต่างจากตู้ของเรา ถ้ารีบเทลงตู้ทันทีปลาจะเครียดหรือช็อกจากการเปลี่ยนค่าน้ำกะทันหัน การปรับสภาพแบบหยดน้ำ (drip acclimation) คือการค่อย ๆ ผสมน้ำตู้เข้าไปในน้ำถุงทีละน้อย เพื่อให้ปลาปรับตัวอย่างนุ่มนวล วิธีนี้เหมาะมากกับปลาทะเล ปะการัง กุ้งแคระ และปลาน้ำจืดที่บอบบางอย่างปลาปอมปาดัวร์ หลักการสำคัญ - เป้าหมายคือปรับทั้งอุณหภูมิและค่าน้ำ (pH ความกระด้าง ความเค็ม) ให้ใกล้เคียงกันก่อนปล่อยปลา - ยิ่งสัตว์น้ำบอบบาง ยิ่งต้องหยดช้าและใช้เวลานานขึ้น ขั้นตอนที่ควรรู้ - ลอยถุงที่ยังปิดอยู่ในตู้ประมาณ 15-20 นาที เพื่อปรับอุณหภูมิ (ถ้าน้ำในถุงเย็นมากอาจนานถึง 30 นาที) ช่วงนี้ควรหรี่หรือปิดไฟเพื่อลดความเครียดของปลา - เทปลาพร้อมน้ำถุงลงในถังหรือกะละมังสะอาด ให้ตัวปลาจมอยู่ในน้ำ - ใช้สายยางออกซิเจนทำกาลักน้ำจากตู้ลงถัง ผูกปมหลวม ๆ หรือใช้วาล์วหรี่ให้หยดช้า ๆ ประมาณ 2-4 หยดต่อวินาที - ปล่อยให้หยดจนน้ำในถังเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 2-3 เท่า โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 30-45 นาที - สัตว์น้ำที่บอบบาง เช่น กุ้ง ปลาน้ำจืดบอบบาง ให้ใช้เวลา 60-90 นาทีขึ้นไป ส่วนปะการังและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังในน้ำทะเลอาจนานถึง 2-3 ชั่วโมง - ก่อนปล่อย ตรวจว่าอุณหภูมิน้ำในถังใกล้เคียงกับตู้ (ต่างกันไม่เกินราว 0.5 องศาเซลเซียส) แล้วใช้สวิงช้อนเฉพาะตัวปลาลงตู้ ข้อควรระวัง - ห้ามเทน้ำจากถุงหรือถังลงตู้เด็ดขาด เพราะอาจมีเชื้อโรค ยา หรือของเสียปนเปื้อน ให้ทิ้งน้ำนั้นไป - ระหว่างหยดน้ำนาน ๆ ค่า pH ในถุงที่สูงขึ้นอาจทำให้แอมโมเนียเปลี่ยนเป็นรูปที่เป็นพิษมากขึ้นและกัดเหงือกปลาได้ หากปลาถูกส่งมานานข้ามคืน เหงือกแดง หรือว่ายน้ำผิดปกติ ให้ลอยถุงปรับอุณหภูมิสั้น ๆ แล้วช้อนปลาลงตู้เลยโดยไม่ต้องหยดนาน - ควรกักโรค (quarantine) ปลาใหม่ในตู้แยกก่อนรวมฝูง เพื่อป้องกันโรคติดต่อ สรุป หัวใจของการปรับสภาพคือ ช้าและนุ่มนวล ลอยปรับอุณหภูมิ หยด 2-4 หยดต่อวินาทีจนน้ำเพิ่ม 2-3 เท่า ช้อนเฉพาะตัวปลาลงตู้ และทิ้งน้ำถุงเสมอ ปรับให้ช้าลงสำหรับสัตว์น้ำบอบบาง เท่านี้ปลาใหม่ก็จะเริ่มต้นชีวิตในตู้ได้อย่างแข็งแรง ที่มาภาพ: ภาพปลาในถุงขนส่งที่ร้านปลา (ใช้ประกอบเนื้อหาการปรับสภาพปลาใหม่) โดย Kamscharmog / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) อ้างอิง: https://www.bulkreefsupply.com/content/post/9-easy-steps-to-drip-acclimating-new-saltwater-fish-beginners-guide-ep-34 · https://www.aquariadise.com/acclimation-fish/ · https://www.fishlore.com/acclimating-tropicalfish.htm · https://forum.aquariumcoop.com/topic/31638-lets-talk-drip-acclimation-the-good-the-bad-and-the-ugly/