ปรับปลาใหม่เข้าตู้ด้วยวิธีหยดน้ำ (Drip Acclimation) ให้รอดปลอดภัย

การปรับสภาพปลาใหม่ก่อนปล่อยลงตู้ (acclimation) คือขั้นตอนที่มือใหม่มักมองข้าม แต่เป็นตัวตัดสินว่าปลาจะรอดหรือไม่ เพราะน้ำในถุงที่ร้านแพ็กมาให้มีอุณหภูมิ ค่า pH และความเค็ม/ความกระด้างต่างจากน้ำในตู้ของเรา ถ้าเทปลาลงตู้ทันทีปลาจะเจอการเปลี่ยนแปลงแบบฉับพลันจนเกิดภาวะช็อกจากออสโมซิส (osmotic shock) วิธีหยดน้ำ (Drip Method) ถือเป็นมาตรฐานที่ปลอดภัยที่สุด โดยเฉพาะกับปลาทะเล กุ้ง และปะการังที่อ่อนไหว หลักการ - ค่อย ๆ เจือจางน้ำในถุงด้วยน้ำจากตู้ทีละหยด จนสภาพน้ำรอบตัวปลาใกล้เคียงกับน้ำในตู้ - ทำช้าพอจนปลาแทบไม่รู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลง ลดความเครียดและอัตราการตายหลังลงตู้ ขั้นตอน - หรี่ไฟในห้องและปิดไฟตู้ เพื่อลดความเครียดจากแสงจ้าที่เปลี่ยนกะทันหัน - ลอยถุงที่ยังปิดสนิทไว้ในตู้ประมาณ 15-20 นาที ให้อุณหภูมิในถุงปรับเท่ากับน้ำในตู้ ห้ามเปิดถุงระหว่างนี้ - เทปลาพร้อมน้ำในถุงลงถังสะอาดที่ใช้กับตู้ปลาโดยเฉพาะ ให้ตัวปลาจมอยู่ใต้น้ำตลอด - ต่อสายยางดูดน้ำจากตู้ลงถัง ปรับอัตราการหยดที่ 2-4 หยดต่อวินาที (ถ้าเป็นปลาไว กุ้ง หรือปะการัง ให้ช้าลงเหลือ 1-2 หยดต่อวินาที) - เมื่อปริมาณน้ำในถังเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ให้เทน้ำทิ้งครึ่งหนึ่ง แล้วหยดต่อจนเพิ่มเป็นสองเท่าอีกครั้ง - ใช้สวิงช้อนตัวปลาลงตู้ อย่าเทน้ำในถุงหรือน้ำในถังลงตู้เด็ดขาด เวลาที่ควรรู้ - ปลาทั่วไป ใช้เวลาประมาณ 30-60 นาที - ปลาที่อ่อนไหว กุ้ง ปลาที่จับจากธรรมชาติ หรือขนส่งมานานเกิน 4 ชั่วโมง ควรยืดเป็น 60-90 นาที - รวมทั้งหมดไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมง เพราะน้ำในถังเริ่มเสียและออกซิเจนต่ำ ข้อควรระวัง - ห้ามเทน้ำจากถุงหรือถังลงตู้ เพราะอาจมีแอมโมเนีย ของเสีย หรือเชื้อโรคปนเปื้อน - อย่าใจร้อน การช็อกจากออสโมซิสอาจทำให้ปลาตายภายใน 24-72 ชั่วโมงแม้ช่วงแรกดูเหมือนปกติดี - ปลาใหม่ทุกตัวควรผ่านการกักโรค (quarantine) แยกตู้ก่อนรวมฝูง เพื่อกันโรคติดต่อเข้าตู้หลัก - สำหรับตู้ทะเล ควรวัดความเค็ม (salinity) ของน้ำในถังเทียบกับตู้ก่อนย้าย ให้ค่าใกล้เคียงกันที่สุด สรุป - ลอยปรับอุณหภูมิก่อน แล้วค่อยหยดน้ำช้า ๆ ที่ 2-4 หยดต่อวินาที ใช้เวลา 30-90 นาทีตามชนิดปลา ช้อนปลาลงตู้โดยไม่พาน้ำเก่าเข้าไป เท่านี้โอกาสรอดของปลาใหม่ก็สูงขึ้นมาก ที่มาภาพ: ภาพตู้แสดงปลาทะเลที่ S.E.A. Aquarium สิงคโปร์ (ใช้ประกอบเนื้อหาเรื่องการปรับปลาเข้าตู้ ไม่ใช่ภาพขั้นตอนการหยดน้ำโดยตรง) โดย Smuconlaw / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) อ้างอิง: https://www.liveaquaria.com/general/general.cfm?general_pagesid=665 · https://www.bulkreefsupply.com/content/post/9-easy-steps-to-drip-acclimating-new-saltwater-fish-beginners-guide-ep-34 · https://www.aquariadise.com/acclimation-fish/