ปรับสภาพปลาใหม่ก่อนลงตู้ด้วยวิธีหยดน้ำ (Drip Acclimation) อย่างถูกวิธี

บทนำ ปลาที่เพิ่งซื้อมาอยู่ในน้ำถุงที่มีอุณหภูมิ ค่า pH ความกระด้าง และ (สำหรับปลาทะเล) ความเค็มต่างจากน้ำในตู้ของเรา ถ้าเทลงตู้ทันทีปลาจะเจอการเปลี่ยนแปลงแบบฉับพลัน เสี่ยงต่ออาการช็อกและอาจตายภายใน 24-72 ชั่วโมงแม้ตอนแรกจะดูปกติดี การปรับสภาพ (acclimation) คือการค่อย ๆ ผสมน้ำตู้เข้ากับน้ำถุงเพื่อให้ปลาปรับตัวทีละน้อย หลักการ: ทำไมต้องค่อย ๆ ปรับ - ร่างกายปลาต้องรักษาสมดุลเกลือและน้ำ (osmoregulation) การเปลี่ยนความเค็มหรือค่าน้ำเร็วเกินไปทำให้เกิดภาวะช็อกจากแรงดันออสโมติก (osmotic shock) - ยิ่งค่าน้ำถุงกับน้ำตู้ต่างกันมาก ยิ่งต้องใช้เวลาปรับนานขึ้น ถ้าค่าใกล้กันก็ใช้เวลาสั้นลงได้ ขั้นตอนที่ 1: ลอยถุงปรับอุณหภูมิ - ปิดไฟตู้เพื่อลดความเครียดของปลา - ลอยถุงที่ยังปิดปากไว้บนผิวน้ำตู้ประมาณ 15-20 นาที เพื่อให้อุณหภูมิในถุงใกล้เคียงกับในตู้ ขั้นตอนที่ 2: วิธีหยดน้ำ (Drip Acclimation) - เทปลาพร้อมน้ำถุงลงในถังหรือภาชนะสะอาด วางให้ต่ำกว่าระดับตู้ - ใช้สายยางเล็ก (airline) ทำกาลักน้ำจากตู้ลงภาชนะ แล้วหรี่ด้วยวาล์วหรือผูกปมหลวม ๆ ให้ไหลประมาณ 2-4 หยดต่อวินาที - ปลาทั่วไปใช้เวลา 30-60 นาที ปล่อยให้น้ำในภาชนะเพิ่มเป็น 2-3 เท่าของปริมาณเดิม เมื่อน้ำเพิ่มเป็นเท่าตัวให้เทน้ำทิ้งครึ่งหนึ่งแล้วหยดต่อ เวลาและอัตราหยดตามชนิด - ปลาน้ำจืดแข็งแรง (ปลาซิว ปลาสอด): รวมประมาณ 30 นาทีก็พอ - ปลาอ่อนไหว ปลาจับจากธรรมชาติ หรือปลาปอมปาดัวร์: หยดช้า 1-2 หยดต่อวินาที นาน 1-2 ชั่วโมงขึ้นไป - ปลาทะเลส่วนใหญ่: หยดน้ำ 30-60 นาที เพราะต้องปรับความเค็มด้วย ถือเป็นวิธีมาตรฐานที่แนะนำที่สุด - กุ้งแคระ (เช่น Caridina): หยดช้ามาก นาน 1-2 ชั่วโมง หรือมากกว่า ข้อควรระวัง - ห้ามเทน้ำถุงลงตู้เด็ดขาด ให้ใช้สวิงช้อนตัวปลาขึ้นมาลงตู้ แล้วทิ้งน้ำถุงไป เพราะน้ำถุงอาจมีแอมโมเนียสะสมและเชื้อโรคจากร้าน - สังเกตอาการเครียดระหว่างปรับ เช่น หายใจถี่ ฮุบอากาศผิวน้ำ ว่ายกระวนกระวาย ถ้าผิดปกติมากให้รีบนำลงตู้หลัก - แนะนำให้พักปลาใหม่ในตู้กักโรค (quarantine) แยกอย่างน้อย 14-21 วันก่อนปล่อยรวมฝูง เพื่อป้องกันโรคระบาดเข้าตู้หลัก สรุป การปรับสภาพที่ดีเริ่มจากลอยถุงปรับอุณหภูมิ 15-20 นาที แล้วค่อยหยดน้ำตู้เข้าไปทีละน้อยในอัตราที่เหมาะกับความอ่อนไหวของปลา จุดสำคัญคืออย่าเร่ง อย่าเทน้ำถุงลงตู้ และควรกักโรคก่อนลงตู้จริง เพียงเท่านี้ก็ช่วยลดการสูญเสียปลาใหม่ได้อย่างมาก ที่มาภาพ: ภาพประกอบปลาในถุงขนส่งจากร้าน (ใช้สื่อถึงขั้นตอนก่อนปรับสภาพ ไม่ใช่ภาพการหยดน้ำจริง) โดย Kamscharmog / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0) อ้างอิง: https://www.bulkreefsupply.com/content/post/9-easy-steps-to-drip-acclimating-new-saltwater-fish-beginners-guide-ep-34 · https://www.bulkreefsupply.com/content/post/acclimation · https://fresh.bulkreefsupply.com/content/post/acclimation · ·